tOPICS

Կերգեն բոլոր լեզուներով բանաստեղծներ նորանոր,
Կըտան դարերը Ձեզ վայել հուշարձաններ փառավոր:
Իսկ ես, զինվորըդ խանդավառ, հայ լենինյան բանաստեղծ,
Բերում եմ քեզ ժողովրդիս երախտապարտ սիրտը մեծ:

հետամնացության և խավարի մեջ դարերով խարխափող քսենոֆոնյան Հայաստանը խորհրդային իշխանության շնորհիվ ծածկվում է գործարաններով, էլեկտրակայաններով, մեքենատրակտորային կայաններով, հարթ և բարեկարգ խճուղիներով, բարձրագույն,միջնակարգ և տարրական դպրոցներով:  Շտկվում է Հայաստանի գյուղացու դարերով ծռված ողնաշարը, հայ գեղջկուհին դեն է շպրտում տարիների հնացած ցնցոտին:

Իսկ ազգի բարօրության առավել օբյեկտիվ չափանիշը երևի թե ֆիզիկական և մշակութային հարատևումն է, վերարտադրության գործընթացի անկասելիությունը։ Իսկ այդ բարդ խնդիրը պահանջում է դինամիզմի և կայունության մեխանիզմների մշտական գործադրում, հարափոփոխ հանգամանքների հետ ներդաշնակեցում և այլն։

Նույն XVIII դարը, որը շեշտեց իր կրթված խավերի ինտերնացիոնալ գիտակցությունը (զանգվածները շարունակում էին մտածել և զգալ բացառապես տեղական համատեքստում),  նույնպես ականատես էր արդի ազգայնականության առաջին դրսևորումներին: Հետագա անտագոնիզմը ինտերնացիոնալիզմի և ազգայնականության միջև դեռևս լայնորեն հայտնի չէր: Նրանք ձևավորեցին նույն շարժման երկու կողմերը.

 …յաղթանակող է այն կուլտուրան, որ իր շուրջն օղակում և համախմբում է հոծ մարդկային զանգուածներ, որ յաղթանակող է այն կուլտուրան, որը ստեղ­ծում է արժէքներ ոչ թէ հասարակութեան մի չնչին խաւի,այլ նրա մեծամասնութեան համար: Այդպիսի մի կուլտուրա իրաւ որ յաղթանակող կարող Է լինել, կուլտուրա ասածդ ոչ թէ պիտի բաժանէ, այլ միացնէ: Այդպէս էր արդեօ՞ք պատմա­կան հայի կուլտուրան: Ո՛չ: